Geef uw medewerkers de ruimte

woensdag 27 januari 2016
timer 5 min
Medewerkers die zelf roosters maken en elkaar feedback geven: zelfsturing is de sleutel voor een toppraktijk die met alle ontwikkelingen mee kan. Maar hoe stimuleert u zelfsturing in uw praktijk?

We zitten op een kantelpunt. Honderd jaar geleden was arbeid heel kapitaalintensief en waren mensen slecht opgeleid. Toen werkte een top-down, hiërarchische manier van leidinggeven goed voor een organisatie. Maar dat is nu totaal omgeslagen. Het werk is kennisintensief en mensen zijn het kapitaal van de organisatie. Een organisatie kan in deze tijd alleen succesvol kan zijn als de capaciteiten van de mensen die er werken optimaal benut worden.

 

Hiërarchie verstopt de organisatie; een werknemer die alles moet voorleggen aan zijn manager, maakt geen grote stappen. Als al het werk in de praktijk is dichtgetimmerd met regels en procedures en de werknemer geen ruimte krijgt om zelf te denken, schakelt hij zijn denkkracht uit bij de deur. In de huidige tijd moet u als praktijkhouder en -manager de denkkracht die u tot uw beschikking heeft volledig benutten om mee te kunnen met alle veranderingen. De ontwikkelingen gaan te snel als u  niet de capaciteit en creativiteit van alle mensen gebruikt. 

 

Tips voor managers

Om de capaciteiten van uw medewerkers volledig te benutten moet u ze de ruimte geven om zelf verantwoordelijkheid en initiatief te nemen en daadwerkelijk als professional te werken. Zelforganisatie en zelfsturing zijn de kernwoorden van innovatief organiseren.

Hoe kunt u dit als leidinggevende vorm geven?

  1. Delegeer niet alleen werk, maar ook vertrouwen. Schrijf niet tot in de detail voor hoe het werk gedaan moet worden, maar geef ruimte. Als het dan niet precies gaat, zoals u dat wil, moet u dat wel accepteren. Het gaat om het eindresultaat.
  2. Als er iets mis gaat, laat medewerkers dan zelf bedenken hoe het beter kan. Grijp niet te snel in, tenzij er dingen mis kunnen gaan die schadelijk zijn voor patiënten natuurlijk. Anders ontzegt u de medewerkers een leermoment.
  3. Laat collega’s zoveel mogelijk hun werk met elkaar organiseren. Denk bijvoorbeeld aan het maken van een werkplanning maar ook aan kennisontwikkeling.
  4. Stimuleer reflectie op het werk en collegiale intervisie, binnen en buiten de eigen praktijk.
  5. Vraag je als manager bij alles af: moet ik dat echt zelf doen? Of kunnen ze het ook zelf.
  6. Geef continue feedback: blijf steeds met elkaar in gesprek. Het is absurd om slechts twee keer per jaar te evalueren. Organiseer ook de feedback vanuit klanten.
  7. Bekijk wie er binnen uw praktijk het meest geschikt is voor deze coachende manier van leidinggeven. Misschien bent u dat wel niet maar is één van uw collega’s beter geschikt.

Natuurlijk moet u kaders stellen, maar die kunnen veel ruimer zijn dan de meeste managers nu denken.

 

Medewerkers vasthouden

Als praktijkhouder en –praktijkmanager bent u afhankelijk van de kwaliteit van uw medewerkers. Het is dus heel belangrijk om goede mensen te vinden en te binden. Hoe doet u dat? Wat willen medewerkers?

  1. Medewerkers willen dat hun werk betekenis heeft. Met elkaar kun je in een praktijk benoemen wat de kernwaarden zijn van de praktijk. Dat moet u niet als praktijkhouder of – manager van bovenaf willen opleggen, de praktijk is van alle medewerkers. Het is belangrijk om deze waarden en de toepassing daarvan in de praktijk regelmatig te bespreken om ze levend te houden.
  2. Medewerkers willen zoveel mogelijk autonomie; ze willen ruimte om zelf dingen te beslissen. Ze willen niet meer werken in een organisatie waarin de baas de hele tijd zegt wat ze moeten doen. Dat geldt zeker voor de nieuwe generatie die nu op de arbeidsmarkt komt. Voor een deel zijn protocollen onvermijdelijk, maar u kunt waarschijnlijk meer ruimte en eigen verantwoordelijkheid geven dan u denkt.
  3. Medewerkers willen het gevoel hebben dat ze goed in hun vak zijn en daarin gewaardeerd worden. Men wil een vakman of vakvrouw zijn en zich kunnen ontwikkelen. 

Voor iedereen?

Veel mensen vragen zich af of elke medewerker dit soort vrijheid en zelfsturing aankan. Uit onderzoek blijkt dat deze manier van leidinggeven het beste past bij hoogopgeleiden omdat zij het meest in staat zijn tot zelfreflectie. Toch zijn er ook goede voorbeelden van zelforganisatie bij lager opgeleiden. Van mensen die al twintig jaar top-down leiding krijgen, kun je natuurlijk niet verwachten dat ze het ineens zelf kunnen. Sommige mensen vinden het wellicht fijn om sturing te krijgen. Maar echt veel keuze heb je als werkgever niet als je de veranderingen om je heen wilt volgen. Je moet je verantwoordelijkheid als werkgever nemen om mensen vitaal en in beweging te houden. Ze moeten accepteren dat de wereld verandert. 

 

Klein beginnen

Natuurlijk kunt u uw praktijk niet van de ene op de andere dag totaal anders gaan managen en organiseren. Een goed startpunt is een gezamenlijke discussie over de normen en waarden van de praktijk. Als u die heeft vastgesteld, kunt u aan de medewerkers vragen welke onderdelen van het werk ze graag als eerste zouden aanpakken. Wat is voor hen belangrijk? Het dagrooster? De telefonische bereikbaarheid? Mensen kunnen dan zelf verantwoordelijkheid nemen voor het geselecteerde onderdeel. Geef hen vervolgens een paar weken de tijd om dit zelf aan te pakken en evalueer. Zo kunt u de organisatie en cultuur van uw praktijk stap voor stap veranderen. 

 

Boekentips:

  • ‘Leidinggeven aan professionals? Niet doen!’ van Mathieu Weggeman
  • ‘Drive’ van Daniel Pink
  • ‘Verdraaide organisaties’ van Wouter Hart
 

Eric Alkemade ( ericalkemade@gmail.com ) is zelfstandig organisatieadviseur, hoofdredacteur van www.innovatieforganiseren.nl en auteur van de boekenreeks Innovatief organiseren.

Reactie toevoegen

Beperkte HTML

  • Toegelaten HTML-tags: <a href hreflang> <em> <strong> <cite> <blockquote cite> <code> <ul type> <ol start type> <li> <dl> <dt> <dd> <h2 id> <h3 id> <h4 id> <h5 id> <h6 id>
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Web- en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Lazy-loading is enabled for both <img> and <iframe> tags. If you want certain elements skip lazy-loading, add no-b-lazy class name.
Geef uw medewerkers de ruimte

Lees verder - met dit thema

Dit staat er in een goede maatschapsovereenkomst
flash_onNieuws

Dit staat er in een goede maatschapsovereenkomst

12 okt 2016 timer6 min
Een maatschap is een samenwerkingsvorm die veel vrijheid biedt: de meeste afspraken kunnen door de maten zelf…
Lees verder »
Efficiënter delegeren
flash_onNieuws

Efficiënter delegeren

6 okt 2016 timer5 min
Delegeren, het is vanzelfsprekend en tegelijkertijd zo moeilijk. Want ergens vinden we toch allemaal dat we die…
Lees verder »
Wiebes moet nog voor de kerst DBA-zaken op orde hebben
flash_onNieuws

Wiebes moet nog voor de kerst DBA-zaken op orde hebben

5 okt 2016 timer2 min
De Tweede Kamer heeft Wiebes op zijn verantwoordelijkheid gewezen. Uiterlijk 19 december moet Wiebes ervoor zorgen…
Lees verder »
ZZP-tandarts door rechter beoordeeld als niet-ondernemer
flash_onNieuws

ZZP-tandarts door rechter beoordeeld als niet-ondernemer

5 okt 2016 timer2 min
Een tandarts die tussen 2011 en 2013 als ZZP'er actief was bij een tandartsenpraktijk, is door de rechter…
Lees verder »
Werk eens ergens anders!
flash_onNieuws

Werk eens ergens anders!

4 okt 2016 timer2 min
Kennen jullie de reclame van Doortje die terwijl ze in het ziekenhuis ligt gewoon de lessen op school kan volgen…
Lees verder »
Hoge vergoeding voor onterecht ontslagen assistente
flash_onNieuws

Hoge vergoeding voor onterecht ontslagen assistente

29 sep 2016 timer2 min
De kantonrechter veroordeelde op 28 juni 2016 een tandartspraktijk tot het betalen van een hoge vergoeding aan een…
Lees verder »
Blog: In wiens belang is taakherschikking?
person_outlineBlog

Blog: In wiens belang is taakherschikking?

28 sep 2016 timer2 min
Als een taak door een andere zorgverlener uitgevoerd kan worden in een betere prijs-kwaliteitverhouding, dan is…
Lees verder »
Maak jij deze 8 luisterfouten?
flash_onNieuws

Maak jij deze 8 luisterfouten?

28 sep 2016 timer4 min
Goed luisteren is cruciaal voor een goede relatie met je medewerkers, baas of patiënten. Maar makkelijk is het…
Lees verder »