Hoogleraar wint prijs voor ziektevoorspellende computer

donderdag 9 juli 2015
timer 3 min
Prof.dr. Wiro Niessen is door Technologiestichting STW benoemd tot Simon Stevin Meester 2015. Niessen doet met zijn vakgroep onderzoek naar computersystemen die voorspellen welke ziektes iemand krijgt, lang voordat die persoon daadwerkelijk ziek wordt.

Het grote voordeel van zulke extreem vroegtijdige diagnostiek is dat artsen preventieve maatregelen kunnen nemen en veel gerichter kunnen behandelen.


Een dergelijk systeem leert voorspellingen te doen op basis van tienduizenden MRI-scans en CT-scans. De scans zijn gemaakt van zowel gezonde als zieke mensen. Daaruit pikt het systeem ziektepatronen op die voor het menselijk oog niet waarneembaar zijn, en dus normaal gesproken ook buiten het zicht van artsen blijven. Met die kennis vkan het systeem vervolgens nieuwe ziektegevallen herkennen op nieuwe scans, daarna een diagnose stellen en zelfs een prognose van het ziekteverloop geven.


Ziekte van Alzheimer

Om computers te gebruiken voor medische diagnostiek moeten die eerst leren welke informatie op een scan relevant is. ‘Bij MRI- of CT-scans van het hart kun je denken aan de dikte van de hartspier en de hoeveelheid bloed die het hart rondpompt’, zegt Niessen.


Momenteel richt Niessen zich vooral op het voorspellen van hart- en vaatziekten en neurologische aandoeningen, zoals de ziekte van Alzheimer. Het moet echter ook mogelijk zijn om andere aandoeningen te laten voorspellen. Niessen wil het geldbedrag dat aan de Simon Stevin Meester-prijs is gekoppeld, gaan gebruiken voor de verdere ontwikkeling van zulke systemen. Uiteindelijk moeten die ook genetische informatie kunnen verwerken, omdat het krijgen van een ziekte niet alleen een kwestie is van leefstijl en omgevingsfactoren, maar ook van genetische aanleg.


Wereld van mogelijkheden

Zodra computers in staat zijn medische beelden op grote schaal te analyseren, opent zich volgens Niessen een wereld van mogelijkheden. Niessen: ‘We zijn op weg naar een nieuwe diagnostiek die de arts als individu naar de kroon kan steken. ’ Volgens Niessen zijn er aanwijzingen dat bijvoorbeeld de ziekte van Alzheimer al tien tot vijftien jaar eerder op te merken moet zijn voordat de ziekte daadwerkelijk optreedt.  ‘Maar al zou je een nauwkeurige diagnose slechts  één jaar eerder kunnen stellen dan wat nu mogelijk is, dan nog biedt dat enorme voordelen.


Op basis van de computerdiagnoses is ook beter te voorspellen wie gezond blijft. ‘Ons onderzoek leidt niet alleen tot betere diagnostiek, maar ook tot betere prognostiek’, zegt Niessen. ‘Daardoor kunnen we uiteindelijk betere behandelkeuzen maken.’ Dat betekent niet per definitie meer of vroegere behandelingen, maar juist ook minder behandelingen die achteraf gezien niet nodig waren.


De vakgroep van Niessen doet ook onderzoek naar zogeheten beeldgeleide operaties. Daarbij navigeert een chirurg op basis van beelddata, zodat hij of zij met minder schade voor de patiënt een operatie kan uitvoeren. Om dat goed te kunnen doen, heeft een chirurg zeer nauwkeurige ‘landkaarten’ van het lichaam nodig. Niessens groep werkt aan de ontwikkeling van zulke landkaarten, en zoekt naar manieren om de kaarten tijdens een operatie continu actueel te houden, ook als de patiënt beweegt door bijvoorbeeld ademhaling.


Brug tussen techniek en kliniek

De Simon Stevin Meester-prijs is grootste prijs voor technisch-wetenschappelijk onderzoek in Nederland. Niessen neemt de prijs in ontvangst op 5 november 2015, tijdens het  STW-jaarcongres . Hij ontvangt de prijs omdat hij een belangrijke bijdrage heeft geleverd aan de hoge vlucht die de medische beeldanalyse de afgelopen jaren heeft genomen. STW prijst hem ook voor de manier waarop hij bruggen slaat tussen techniek en kliniek. Hij spreekt de taal van ingenieurs, maar kan wetenschappelijk onderzoek ook onder de aandacht brengen van clinici.

bron: STW

Reactie toevoegen

Beperkte HTML

  • Toegelaten HTML-tags: <a href hreflang> <em> <strong> <cite> <blockquote cite> <code> <ul type> <ol start type> <li> <dl> <dt> <dd> <h2 id> <h3 id> <h4 id> <h5 id> <h6 id>
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Web- en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Lazy-loading is enabled for both <img> and <iframe> tags. If you want certain elements skip lazy-loading, add no-b-lazy class name.
Hoogleraar wint prijs voor ziektevoorspellende computer

Lees verder - met dit thema

Zorgverzekeraars willen 'digitale behandeling', psychiaters en psychologen zien dat niet zitten
flash_onNieuws

Zorgverzekeraars willen 'digitale behandeling', psychiaters en psychologen zien dat niet zitten

9 jun 2020 timer3 min
Zorgverzekeraars zien graag dat psychologen en psychiaters meer digitaal gaan behandelen om de wachtlijsten terug…
Lees verder »
Coronacrisis zet schijnwerper op ‘onzinnige en dure zorg’
flash_onNieuws

Coronacrisis zet schijnwerper op ‘onzinnige en dure zorg’

9 jun 2020 timer3 min
Door de coronacrisis durfden patiënten niet naar het ziekenhuis en werden beeldbellen en andere e-health-…
Lees verder »
Vragenlijst ‘Beeldbellen. Wat zijn uw ervaringen daarmee?’
flash_onNieuws

Vragenlijst ‘Beeldbellen. Wat zijn uw ervaringen daarmee?’

3 jun 2020 timer2 min
De coronacrisis leidt tot een andere manier van zorg verlenen. Beeldbellen neemt in de eerste lijn een grote…
Lees verder »
Overleg in beeld
person_outlineBlog

Overleg in beeld

2 jun 2020 timer3 min
Sinds ruim een week werk ik weer met livebehandelingen in de praktijk naast beeldbellen en huiswerkoefeningen…
Lees verder »
’Alle vijf huisartsen willen weer stoppen met beeldbellen’
person_outlineBlog

’Alle vijf huisartsen willen weer stoppen met beeldbellen’

2 jun 2020 timer5 min
‘Beeldbellen wordt een blijvertje’, kopt het ledenblad van de LHV. Ook ik vroeg me af of de Covid-19-crisis een…
Lees verder »
Prachtige praktijken: Orthodontie Zwielich in Amsterdam biedt 'keuzevrijheid en transparantie'
flash_onNieuws

Prachtige praktijken: Orthodontie Zwielich in Amsterdam biedt 'keuzevrijheid en transparantie'

28 mei 2020 timer5 min
De Duitse orthodontist Guido Zwielich kwam in 2003 naar Nederland en startte in 2010 zijn eerste…
Lees verder »
Huisartsenpraktijken gaan door coronacrisis vaker beeldbellen
flash_onNieuws

Huisartsenpraktijken gaan door coronacrisis vaker beeldbellen

25 mei 2020 timer2 min
Driekwart van de huisartsenpraktijken maakt door de coronacrisis meer gebruik van e-health-toepassingen.…
Lees verder »
Huisarts Bart Timmers over beeldbellen: ‘Als je een online agenda aanbiedt, kun je ook je beeldbelspreekuur houden’
flash_onNieuws

Huisarts Bart Timmers over beeldbellen: ‘Als je een online agenda aanbiedt, kun je ook je beeldbelspreekuur houden’

20 mei 2020 timer7 min
Bart Timmers, huisarts in het Gelderse ’s-Heerenberg, vertelt over zijn zoektocht bij het beeldbellen. Hij werkt…
Lees verder »